Program i plan studiów
Program studium podyplomowego bałkanistycznego powstał z naciskiem na kontekstowość oraz interdyscyplinarność. Zajęcia uwzględniają przede wszystkim współczesne procesy zachodzące w ramach państw bałkańskich oraz związane z nimi ujęcia, teorie, prace i działania podejmowane poza tym obszarem. Stworzony program łączy ze sobą perspektywy trzech dyscyplin akademickich – etnologii i antropologii kulturowej, filologii oraz nauk politycznych – dzięki czemu powstała unikalna w naszym kraju propozycja dydaktyczna.
Oferta dydaktyczna – poza przedmiotami wyszczególnionymi poniżej – obejmuje także lektorat wybranego języka ligi bałkańskiej w wymiarze 120 godzin. Praktyczna nauka wybranego języka Półwyspu Bałkańskiego przebiegać będzie kolejno na poziomach: podstawowym 1: - nauka czterech umiejętności: mówienia, słuchania, czytania i pisania w wybranym języku; podstawowe teksty i dialogi stosowane w codziennej komunikacji; elementarny korpus leksykalny i elementy struktury gramatycznej; praktyczne ćwiczenia: lektura i redakcja krótkich tekstów; podstawowym 2: doskonalenie zdobytych umiejętności: mówienia, słuchania, czytania i pisania w wybranym języku; ćwiczenia leksykalne i konwersacyjne; bardziej złożone struktury gramatyczne, szyk zdania i interpunkcja, związki międzywyrazowe; praktyczne ćwiczenia z tekstem: lektura i przekład krótkich tekstów; podstawowym 3: doskonalenie sprawności językowych dotyczących słuchania, czytania, mówienia i pisania na poziomie umożliwiającym udzielanie i uzyskiwanie informacji z zakresu życia codziennego i kultury oraz możliwość nawiązywania bezpośrednich kontaktów w naturalnym środowisku językowym; podstawowy specjalistyczny korpus leksykalny, tłumaczenie krótkich tekstów mówionych, audiowizualnych oraz tekstów prawnych, technicznych i innych tekstów specjalistycznych; redagowanie pism urzędowych, notatek i komunikatów prasowych itd.
1a. Plan studiów:
Czas trwania: 2 semestry; Liczba godzin: 390
Zajęcia będą realizowane w ramach 20 dwudniowych zjazdów weekendowych (sobota-niedziela), po 10 zjazdów na każdy semestr (dokładny harmonogram będzie uwzględniał aktualny kalendarz).
Semestr I (październik-luty)
- Wstęp do teorii bałkanistyki (30 godzin)
Treści przedmiotu:
1. Propozycje metodologiczne i repertuar klasycznych problemów badawczych bałkanistyki
2. Problemy kultur bałkańskich w kluczu typologicznym i komparatystycznym
3. Bałkanistyka wobec krytyki postkolonialnej i nauki o społeczeństwach podporządkowanych
4. Politologiczne aspekty bałkanistyki: enklawa, getoizacja, segregacja tożsamości, dezintegracja
- Etniczność a kultura na Bałkanach (30 godzin)
Treści przedmiotu:
1. Etniczność jako kategoria analityczna
2. Bałkany jako region kulturowo-etniczno-językowy
3. Polityka kulturalna w państwach bałkańskich
4. Specyfika procesów migracyjnych na Półwyspie Bałkańskim
- Świat etniczny Bałkanów (30 godzin)
Treści przedmiotu:
1. Zróżnicowanie etniczne i religijne Bałkanów (kontekst historyczny i współczesny)
2. Mniejszości narodowe/etniczne na Bałkanach
3. Sytuacja społeczno-polityczna i formalnoprawna mniejszości narodowych/etnicznych w krajach bałkańskich
- Międzynarodowe stosunki polityczne na Bałkanach (30 godzin)
Treści przedmiotu:
1. Geopolityczne znaczenie obszaru bałkańskiego
2. Sytuacja wewnętrzna i przemiany ustrojowe
3. Polityka zagraniczna państw regionu
4. Dążenie państw bałkańskich do członkostwa w NATO
5. Współpraca regionalna
6. Spory i konflikty na Bałkanach
7. Problem rozliczenia z przeszłością a przyszłość Bałkanów
- Lektorat wybranego języka (60 godzin)
1. Nauka czterech umiejętności: mówienia, słuchania, czytania i pisania w wybranym języku
2. Podstawowe teksty i dialogi stosowane w codziennej komunikacji
3. Elementarny korpus leksykalny i elementy struktury gramatycznej
4. Praktyczne ćwiczenia: lektura i redakcja krótkich tekstów
Semestr II (marzec-czerwiec)
- Bałkany w świetle teorii kultury (30 godzin)
Treści przedmiotu:
1. Specyfika współczesnych teorii kultury
2. Teorie postkolonialne
3. Orientalizm, bałkanizm, subaltern studies
4. Koncepcje anty-kulturowe
- Gospodarczo-społeczne uwarunkowania rozwoju Państw Bałkańskich (30 godzin)
Treści przedmiotu:
1. Społeczne uwarunkowania rozwoju Państw Bałkańskich
2. Charakterystyka gospodarek Państw Bałkańskich
3. Napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych jako szansa rozwoju regionu
4. Gospodarcze procesy integracyjne w ramach Półwyspu Bałkańskiego
- Integracja Państw Bałkańskich z Unią Europejską (30 godzin)
Treści przedmiotu:
1. Integracja państw bałkańskich z Unią Europejską
2. Kompleksowa analiza relacji państw bałkańskich z Unią Europejską
3. Proces negocjacji i akcesji
4. Relacje i wpływy między UE a państwami bałkańskimi w zakresie: migracji, konfliktów zbrojnych, budowy społeczeństwa obywatelskiego, przemian systemów politycznych, normalizacji granicznej oraz transformacji gospodarczej
- Bałkany – koegzystencja i konflikty (30 godzin)
Treści przedmiotu:
1. Multietniczne korzenie bałkańskich tradycji kulturowych
2. Literackie oblicza Bałkanów – pomiędzy Wschodem, Zachodem i Orientem
3. Bałkańska mozaika religijno-wyznaniowa – od konfliktu do dialogu
4. Swój i obcy w literaturze i kulturze narodów bałkańskich
5. Literatura i kultura wobec współczesnych bałkańskich konfliktów
-Współczesne transformacje tradycyjnych kodów kulturowych na Bałkanach (30 godzin)
Treści przedmiotu:
1. Podstawowe pojęcia z zakresu teorii tradycyjnej kultury ludowej
2. Charakterystyka tradycyjnych kodów kulturowych w krajach bałkańskich: rozróżnianie specyfiki kodów narodowych i ponadnarodowych oraz czynników warunkujących ich charakter
3. Przyczyny oraz przebieg transformacji kodu i jego wpływ na kształtowanie współczesnej kultury regionu
- Lektorat wybranego języka (60 godzin)
1. Nauka czterech umiejętności: mówienia, słuchania, czytania i pisania w wybranym języku
2. Podstawowe teksty i dialogi stosowane w codziennej komunikacji
3. Elementarny korpus leksykalny i elementy struktury gramatycznej
4. Praktyczne ćwiczenia: lektura i redakcja krótkich tekstów
Warunki uzyskania świadectwa ukończenia studiów
Słuchacz/ka studium podyplomowego bałkanistycznego uzyska świadectwo ukończenia studiów, gdy:
- uzyska zaliczenia ze wszystkich przedmiotów ujętych w planie studiów w wyznaczonym przez prowadzących terminie
- otrzyma potwierdzenie zaliczenia pełnego programu studiów przez ich Kierownika (lub jego zastępcę)
- uiści pełną opłatę za studia w trakcie dwóch semestrów.
